หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 การวางแผน (Planning)

สวนสัตว์เปิดเขาเขียว

 ความเป็นมา  

                สวนสัตว์เป็นสถานที่ที่มีความผูกพันกับคนไทยมานานกว่า 60 ปี แล้ว 

หากจะแตกต่างไปบ้าง ก็คือ จำนวนของสวนสัตว์ที่มีเพิ่มขึ้นในภูมิภาคของประเทศ

และการนำเสนองานบริการที่มีการ ผสมผสานความรู้ หลักวิชาการและศาสตร์ต่างๆ

จนทำให้สวนสัตว์มีขีด ความสามารถในการใช้ประโยชน์จากสังคมมากกว่าแต่ก่อน

                สวนสัตว์ของรัฐให้เป็นสถานที่แห่งหนึ่งในการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตและ

จิตใจของประชาชน ในด้านการนันทนาการและการเป็นแหล่งเรียนรู้แบบตลอดชีวิต

และในความเป็นเลิศของ การเป็นมืออาชีพที่พัฒนาความสามารถในการแข่งขันกับ

นานาประเทศจนสามารถนำมาซึ่ง รายได้จากนักท่องเที่ยวเพื่อการพัฒนาประเทศชาติ 

อย่างมีเกียรติเป็นที่ชื่นชมของคนทั่วไปการพัฒนาสวนสัตว์แบบบูรณาการ โดยยึดผู้ใช้

บริการเป็นสำคัญ สวนสัตว์ที่สวยงาม ร่มรื่น มีสัตว์ที่หลากหลายชนิด สามารถสื่อ

ความหมายของธรรมชาติและชีวิต สัตว์ป่า เมื่อได้มาเยี่ยมชม จนเป็นที่ชื่นชอบแล

ะมาเที่ยวกัน ต้องใช้ทั้งเวลาและงบประมาณ จำนวนมาก บางครั้งอาจถึงชั่วอายุคนเรา

ก็ว่าได้ ปัจจุบันทั่วโลกให้ความสำคัญกับสวนสัตว์และมีการสร้างสวนสัตว์ใหม่ๆขึ้น

มามากกว่า 1,000 แห่ง ในเอเซีย ยุโรป อเมริกา ออสเตรเลีย โดยในปีหนึ่งๆ มีคนมา

เที่ยวสวนสัตว์กันมากว่า 1 หน จนกล่าวได้ว่าสวนสัตว์กำลังจะเป็นปัจจัยสำคัญของ

ชีวิตคนเราไปแล้วการดำเนินงานให้บริการสังคมของสวนสัตว์กำลังผ่านเข้าสู่รอยต่อ

ของวิวัฒนาการของสวนสัตว์ สมัยใหม่อีกช่วงหนึ่งโดยสามารถสัมผัสได้กับสิ่งที่เกิดขึ้น

จากการหล่อหลอมเข้ากันไว้ด้วยวัฒนธรรมใหม่และการเปลี่ยน แปลงของวิถีการดำเนิน

ชีวิตของสังคม ทั้งทางด้านพฤติกรรม ค่านิยมระบบการปฏิรูปการศึกษา เทคโนโลยี และ

ความต้องการที่จะปกป้องและรักษาทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมใน แบบยั่งยืน

การดำเนินงานของสวนสัตว์เปิดเขาเขียวยังคงดำเนินการตามนโยบายหลัก 4 ประการ 

คือ การอนุรักษ์สัตว์ป่า การให้การศึกษา การค้นคว้าวิจัยและการเป็นสถานที่พักผ่อน

หย่อนใจ มาโดยตลอด ในปัจจุบันงานทุกด้านเป็นกลไกสำคัญสนับสนุนซึ่งกันและกัน 

กล่าวได้ว่ามีการพัฒนา เป็นรูปธรรม ชัดเจนมากขึ้น สามารถนำมาใช้ประโยชน์ทาง

สังคมและทำให้สวนสัตว์มีคุณค่าจนเป็นที่ยอมรับ

บูรณาการภารกิจ 4 ประการ

                บูรณาการภารกิจ 4 ประการของสวนสัตว์ให้เป็นหนึ่งเดียวคือ การจัดสวนสัตว์

ให้เป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจโดยอาศัยพื้นฐานของความรู้ความเข้าใจในการอนุรักษ์

สัตว์ป่าและสิ่งแวดล้อมที่มีเป้าหมายอยู่ที่ประชาชนเป็นสำคัญ 

                25 ปี ของการพัฒนาสวนสัตว์เปิดเขาเขียว จากสถานที่ที่เป็นที่ระบายสัตว์เกิน

ความต้องการมา จากสวนสัตว์ดุสิตเปลี่ยนไปจากแต่ก่อน ทั้งนี้ก็ด้วยนโยบายของรัฐบาล

แต่ละยุคสมัยและจาก ผู้บริหาร รวมตลอดทั้งจากสื่อมวลชนทุกแขนง ผลงานของ

การพัฒนา 25 ปีนี้ เป็นผลงานที่ทุกคน จะต้องร่วมกันเชยชมและให้การสนับสนุนต่อไป

เป็นอย่างดี ความสัมพันธ์ของมนุษย์กับสัตว์ป่ามีมาช้านานและมีหลักฐานที่จะกล่าวถึง

วิวัฒนาการ และความเป็นมา ของสวนสัตว์ที่มีมาแต่อดีตนานกว่า 4,000 ปี นับตั้งแต่

มนุษย์ได้รู้จัก ประโยชน์และมีการนำสัตว์ป่ามาใช้ในการสงคราม การใช้เป็นสัญลักษณ์

ของความเชื่อ ทางศาสนาและการนำสัตว์ป่ามาฝึกฝนใช้งานหรือเพื่อการแสดง โดยเฉพาะ

อย่างยิ่ง ในดินแดนของประเทศในทวีปเอเซีย ดังเช่น ประเทศอินเดียและจีนด้วยช่วงของ

เวลาที่ผ่านมาของวีถีชีวิตในสังคมมนุษย์ก่อเกิดการเปลี่ยนแปลงมาเป็น ระยะๆ ทำให้

สวนสัตว์จากอดีตมีหน้าตาที่แตกต่างไปจากปัจจุบันจากคอกสัตว์เล็กๆ หรือจากละครสัตว์

ที่ร่อนเร่ เปิดแสดงในที่ต่างๆกลับกลายมาเป็นสวนขนาดใหญ่ ที่ต้องใช้พื้นที่ บุคลากร 

ศิลปะ และความปราณีต ในการจัดการที่สลับซับซ้อน 25 ปีของ การดำเนินกิจการ

สวนสัตว์เปิดเขาเขียวจึงมีวัตถุประสงค์ที่ต้องการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ และ

นำเสนอภาพลักษณ์ใหม่ของงานบริการสังคมของสวนสัตวไทย ในการพัฒนา

เพื่อก้าวไปสู่มาตรฐาน

วัตถุประสงค์การจัดตั้งสวนสัตว์เปิดเขาเขียว
                1. เพื่อดำเนินงานด้านการเลี้ยงและสงวนพันธุ์สัตว์ รวมทั้งสร้างสมดุลทาง

ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอันจะเป็นประโยชน์ต่อประเทศชาติ 
                2. เพื่อบริการด้านการศึกษา ค้นคว้า - วิจัย การนันทนาการ การพัฒนาจิตใจ
ประชาชน-เยาวชน ให้ตระหนักถึงความสำคัญในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และ

สิ่งแวดล้อม
                3. เพื่อพัฒนาสวนสัตว์เปิดเขาเขียว ให้เป็นที่รู้จัก และเป็นที่พักผ่อนหย่อนใจ

ของประชาชน

ลักษณะการดำเนินการของสวนสัตว์แบ่งออกเป็น 3 ส่วน

                1. ส่วนแสดง คือ ส่วนหรือพื้นที่ที่ใช้เลี้ยงสัตว์ป่านานาชนิด ลักษณะคอกสัตว์แต่

ละชนิด จะขึ้นอยู่กับความเหมาะสมโดยให้มีสภาพที่ได้ใกล้เคียงธรรมชาติมากที่สุดเพราะ

ส่วนที่สวนสัตว์ จะเปิดให้ผู้เที่ยวชมสามารถเดินชมภายในได้อย่างใกล้ชิด เช่น สวนกวาง

กรงนกใหญ่และบริเวณเลี้ยงสัตว์อื่นๆ พื้นที่ประมาณ 1,000 ไร่

                2. ส่วนศึกษาและวิจัย คือส่วนหรือพื้นที่บริเวณกว้าง เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่าตาม

ธรรมชาติ ที่มีอยู่เดิม สภาพพื้นที่อยู่ระหว่างการพัฒนา และฟื้นฟูของป่าหลายประเภทเพื่อ

จะให้เป็นแหล่งอาศัย แหล่งอาหารของสัตว์ป่าในธรรมชาติ การใช้ประโยชน์ทางด้าน

งานวิจัยจะเป็นพื้นที่โครงการศึกษาวิจัย และขยายพันธุ์สัตว์ป่าหายากและสัตว์ป่าใกล้

สูญพันธุ์อันได้แก่ โครงการนกกาบบัว - นกกระทุงคืน สู่ธรรมชาติ โครงการฝึกสัตว์

เพื่อนำกลับสู่ธรรมชาติ โครงการศึกษา - วิจัยพันธุ์ไม้ป่า เป็นต้น ดังนั้นบริเวณนี้จะ

ไม่อนุญาต ให้บุคคลทั่วไปเข้ามาเที่ยวชม มีพื้นที่รวมประมาณ 3,500 ไร่

                3. ส่วนบริการ เป็นพื้นที่นอกเหนือจากส่วนแสดงและส่วนศึกษาวิจัย 

จัดไว้ให้บริการผู้เที่ยวชม โดยมีส่วนของสถานที่สำหรับพักผ่อน รับประทานอาหาร

กลางแจ้ง อ่างเก็บน้ำ ศูนย์ให้การศึกษาสวนพฤกษศาสตร์ ศาลาเอนกประสงค์ พื้นที่รวม

ทั้งสิ้น ประมาณ 500 ไร่ปัจจุบันสวนสัตว์เปิดเขาเขียวตั้งอยู่เลขที่ 235 หมู่ที่ 7 ต . บางพระ 

อ . ศรีราชา จ . ชลบุรี สังกัด องค์การ สวนสัตว์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ กระทรวงทรัพยากร

ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มีสัตว์อยู่ในความดูแล มากกว่า 300 ชนิด จำนวนมากกว่า 

8,000 ตัว เป็นสถานที่พักผ่อน หย่อนใจและให้การศึกษาที่ใกล้เมืองและ ใกล้สถานที่

ท่องเที่ยวที่สำคัญบริเวณเมืองพัทยาและบางแสน

สถานที่ตั้ง

ที่อยู่ : 235 ม.7 ต.บางพระ อ.ศรีราชา จ.ชลบุรี 20110
โทร : 0-3831-8444, แฟกซ์: 0-3831-8400
E-mail : admin@kkopenzoo.com